Waarom zit de waterpokken vaccinatie niet in het Rijksvaccinatieprogramma?

Veel ouders vragen zich af waarom de waterpokken vaccinatie geen onderdeel is van het Rijksvaccinatieprogramma. In dit artikel leggen we uit wat waterpokken zijn, waarom de prik er niet standaard in zit, en hoe je in Nederland toch een vaccinatie tegen waterpokken kunt regelen. Ook geven we praktische tips voor ouders.

Wat zijn waterpokken?

Waterpokken is een besmettelijke kinderziekte die wordt veroorzaakt door het varicellavirus. Bijna alle kinderen in Nederland krijgen waterpokken voordat ze volwassen zijn. De ziekte begint vaak met koorts, gevolgd door rode vlekjes die veranderen in blaasjes. Deze geven veel jeuk en kunnen ongemakkelijk zijn voor kinderen.

Voor de meeste gezonde kinderen verloopt de ziekte mild en verdwijnen de klachten binnen een week. Toch kunnen er complicaties optreden, zoals huidinfecties of longontsteking. Vooral kinderen met een verminderde afweer of een chronische ziekte hebben een groter risico.

Waarom zit de waterpokkenprik niet in het Rijksvaccinatieprogramma?

Het RIVM heeft meerdere keren onderzocht of opname van de waterpokken vaccinatie in het landelijke programma zinvol zou zijn. De conclusie is dat dit op dit moment niet nodig is. Daar zijn verschillende redenen voor:

• Waterpokken verloopt meestal mild bij gezonde kinderen.
• Bijna iedereen krijgt de ziekte als kind, waardoor je een levenslange natuurlijke afweer opbouwt.
• Het vaccin kan het virus niet volledig uitroeien. Op latere leeftijd kan iemand alsnog gordelroos krijgen, omdat het virus in het lichaam achterblijft.
• Volgens de huidige inzichten wegen de kosten en gezondheidswinst niet op tegen opname in het programma.

Het RIVM volgt deze afweging regelmatig opnieuw. Mocht de situatie veranderen, bijvoorbeeld bij nieuwe wetenschappelijke inzichten, dan kan het beleid worden aangepast.

Kan ik mijn kind toch laten vaccineren tegen waterpokken?

Ja, dat kan. De vaccinatie tegen waterpokken is in Nederland beschikbaar via sommige huisartsen en GGD-locaties. Deze prik wordt meestal niet vergoed. Ouders betalen de vaccinatie dus vaak zelf.

Voor kinderen met een verminderde afweer of een chronische ziekte kan vaccinatie wel extra zinvol zijn. In dat geval is het verstandig om dit met je huisarts of specialist te bespreken. Ook als je een reis plant naar landen waar het risico op complicaties groter is, kan een waterpokkenprik overwogen worden.

Praktische tips voor ouders

• Blijf alert: waterpokken is meestal mild, maar let op signalen zoals benauwdheid of hoge koorts.
• Jeuk verlichten: gebruik verkoelende zalf of talkpoeder om de klachten draaglijker te maken.
• Overleg met je huisarts: zeker bij twijfel of als je kind een chronische ziekte heeft.
• Check vaccinatie-opties: informeer bij je huisarts of de GGD of vaccinatie mogelijk is.

Veelgestelde vragen over waterpokken

Kun je waterpokken meerdere keren krijgen? Nee, meestal niet. Wie eenmaal waterpokken heeft gehad, is levenslang beschermd. Wel kan het virus later opnieuw actief worden en gordelroos veroorzaken.

Kan ik mijn kind beter expres laten besmetten? Dit wordt soms gedaan, maar wordt afgeraden. Een besmetting kan complicaties geven en verloopt niet altijd mild. Vaccinatie is een veiligere optie als je je kind wilt beschermen.

Wordt de waterpokkenprik in de toekomst misschien toegevoegd? Dat is niet uit te sluiten. Het RIVM blijft onderzoek doen en kan het beleid aanpassen als nieuwe inzichten daar aanleiding toe geven.

Conclusie

De waterpokken vaccinatie zit momenteel niet in het Rijksvaccinatieprogramma omdat de ziekte meestal mild verloopt en de gezondheidswinst beperkt is. Toch kunnen ouders die extra bescherming willen, hun kind zelf laten vaccineren bij de huisarts of GGD. Het is verstandig om de mogelijkheden te bespreken met een zorgverlener en vaccinaties overzichtelijk bij te houden in de Vaxy-app.

Disclaimer: dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Raadpleeg bij vragen je huisarts of GGD.

Bronnen

• RIVM — Waterpokken