Reisgezondheid
Meningokokken
Meningokokken-meningitis (hersenvliesontsteking) is een ziekte door de bacterie Neisseria meningitidis (meningokok). De bekendste typen zijn A, B, C, W en Y.
Bron: Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR). Laatst bijgewerkt 4 april 2024 · Open de LCR-pagina
Wat is Meningokokken?
Volgens het LCR (Nederlands reisadvies)
Meningokokken-meningitis (hersenvliesontsteking) is een ziekte door de bacterie Neisseria meningitidis (meningokok). De bekendste typen zijn A, B, C, W en Y.
De ziekte komt overal voor. In Sub-Sahara-Afrika zijn er in het droge seizoen epidemieën, vooral door type A en steeds vaker type W135. Ook elders zijn er af en toe epidemieën.
Je kunt de ziekte via de lucht krijgen van iemand die praat, hoest of niest, of via rechtstreeks contact, bijvoorbeeld zoenen op de mond.
Als je ziek wordt, is dat meestal een paar dagen na besmetting. Het begint grieperig met hoge koorts, spierpijn, overgeven, hoofdpijn en nekstijfheid: pijn in je nek als je je hoofd buigt (nekkramp). De ziekte kan heel ernstig zijn, en soms dodelijk.
Er is een vaccin tegen de typen A, C, W135 en Y (ACW135Y). Sinds mei 2018 krijgen kinderen van 14 maanden en 14 jaar deze vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma. Vraag bij een reizigersvaccinatiebureau of vaccinatie nodig is, bijvoorbeeld bij een langer verblijf in een land waar vaak meningitis is. Voor reizigers op bedevaart naar Mekka is deze vaccinatie verplicht.
Volgens de WHO
- Bacteriële meningitis is levensbedreigend. Neisseria meningitidis (meningokok) is een van de vier belangrijkste oorzaken.
- De hoogste ziektelast ligt in de Afrikaanse meningitisgordel, van Senegal tot Ethiopië, met terugkerende epidemieën.
- Er zijn vaccins tegen meningokokken A, C, W, Y, X en B; er bestaat geen universeel vaccin tegen alle typen.
Volgens het Rijksvaccinatieprogramma
- De bacterie zit meestal in de neus-keelholte. Je wordt er vaak niet ziek van, maar je kunt wel anderen besmetten via hoesten, niezen of zoenen.
- Bij hersenvliesontsteking overlijdt 5 tot 10%; bij ernstige bloedvergiftiging 20 tot 50%.
- Peuters van 14 maanden en jongeren van 14 jaar krijgen MenACWY. Meningokokken B zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma.
Algemeen advies
Veelgestelde vragen
- Wat is Meningokokken?
- Meningokokken-meningitis (hersenvliesontsteking) is een ziekte door de bacterie Neisseria meningitidis (meningokok). De bekendste typen zijn A, B, C, W en Y.
- Voor welke landen is Meningokokken relevant?
- Het LCR noemt Meningokokken voor 30 bestemmingen, waaronder Benin, Burkina Faso, Burundi, Centraal-Afrikaanse Republiek, Congo D.R. (Kinshasa). Open een land voor het volledige advies.
- Is een vaccinatie tegen Meningokokken verplicht?
- Voor sommige bestemmingen kan Meningokokken verplicht zijn voor inreis. Controleer altijd het landadvies en de laatste inreisregels.
- Wanneer moet ik reisvaccinaties halen?
- Plan 4 tot 6 weken voor vertrek een afspraak bij een reizigersvaccinatiebureau. Sommige vaccins vragen meerdere doses.